Avrupa Kredi Transfer Sistemi

Avrupa Kredi Transfer ve Toplama Sistemi (AKTS) öğrenci merkezli, öğrencinin iş yüküne dayalı bir kredi sistemidir. Genellikle yükseköğretim kurumlarında kredi tanımı, öğretenle temasta bulunulan süre, öğrenme edinimleri ve öğrenci iş yükü gibi kıstaslara dayalı olmaktadır.

Avrupa Kredi Transfer ve Toplama Sistemi, öğrenenin programın veya dersin öngörülen öğrenme edinimleri ve yetilerle ifade edilen amaçlarını başarabilmesi için gereken iş yükü olarak tanımlanır. AKTS çalışmaları Erasmus programı içerisinde 1989 yılında başlamıştır. Avrupa üniversitelerinde başarı ile uygulanmıştır. Başlangıçta kredi transferi için düşünülen bu kredi sistemi, son yıllarda, kurumsal, ulusal, uluslararası ve Avrupa ölçeğinde kredi toplama amacıyla da kullanılmaktadır. AKTS 1999 Haziranında kabul edilen Bolonya kararlarının temel hedeflerindendir. AKTS öğrenci değişimi ve akademik tanınırlık için önemli araçlardan birisidir.

Kredi sistemine ilişkin önemli hususlar

▫ Bir akademik yıl için AKTS kredisi 60 olarak belirlenmiştir. Bu krediye denk olarak 1500-1800 saat arasında öğrenci iş yükü öngörülmüştür. 1 AKTS, 25-30 saat çalışma karşılığı olarak belirlenmektedir.

▫ Öğrenme Edinimleri (Learning Outcomes) ve Beceriler (Competences), öğrenme sürecini tamamlayan bir öğrencinin ne bileceği, ne anlayacağı ve ne yapabileceğini gösterir. Bir dersin veya bir programın amacı açıklanırken konuya özel ve/veya jenerik öğrenme edinimleri ve beceriler (yetiler) belirtilmelidir. Öğrenme edinimleri iki farklı gruba ayrılır:

1. Konuya özel öğrenme edinimleri: konuya özel bilgi ve/veya konuya özel beceriler bu kapsamdadır. Uygulamalı derslerde konuya özel öğrenme edinimlerinin ifadesi kolay olmaktadır. Örneğin:

Fizik alanında konuya özel öğrenme edinimi örneği:

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, optik fiberler; sıvı kristal ekranlar; bi-polar ve yüzey alan etkili transistörler ve MOS ışık yayan diyotlar gibi temel optoelektronik cihazların tanımlarını yapabileceği ve bu cihazları kullanabileceği beklenmektedir.” AKTS Kullanıcı Klavuzu-2004

Gıda bilimi alanında konuya özel öğrenme edinimi örneği:

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, gıda maddelerinin fiziksel özelliklerini tanımlaması ve bu özelliklere ait değerleri deneysel olarak bulabilmesi beklenmektedir.” TN projesi, ISEKI

2. Jenerik öğrenme edinimleri: Bunlar herhangi bir disiplin veya bütün disiplinler için yazılabilecek ve mezunların iş bulmalarını kolaylaştıran edinimlerdir. Örneğin yazılı, sözlü, problem-çözme, bilgi teknolojisi ve takım çalışması becerisi kazanmış olmak.

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, yeni durumlara uyum kapasitesi kazanması beklenmektedir. TN projesi, ISEKI

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, yeni fikirler üretme kapasitesi edinmesi beklenmektedir.TN projesi, ISEKI

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, ana dilinde yazılı ve sözlü iletişim kurabilmesi beklenmektedir. TN projesi, ISEKI

“Bu ders/modül sonunda öğrenicinin, bilgisayarla yapılan bilgi toplama işlemi dahil olmak üzere birincil ve ikincil kaynaklardan bilgi toplama ve bu bilgiyi kullanabildiğini göstermesi beklenmektedir. AKTS Kullanıcı Klavuzu-2004

AKTS kredisi, öğrenme süresinin tamamlanması ve ölçme değerlendirme ile öğrenme edinimlerinin kazanıldığının anlaşılmasını takiben öğrenci iş yükü kredi ile eşleştirilerek elde edilir. Öğrenme edinimlerine ilişkin bazı tanımlamalar aşağıda verilmiştir:

“Öğrenme edinimleri öğrenicinin bilmeyi, anlamayı beklediği ve/veya öğrenme işleminin tamamlanmasından sonra gösterebildiklerinin neler olduğunun ifadesidir” AKTS Kullanıcı Klavuzu-2004 deki tanımlama.

 “Öğrenci öğrenme edinimleri, bir öğrencinin yükseköğrenimde geçirdiği belli bir sürenin sonunda (veya sonucu olarak) kazandığı bilgi, beceri ve yeteneklerin uygun bir şekilde ifadesidir” ABD,Yükseköğretim Akreditasyon Konseyi’nin (CHEA) tanımlaması.

“Öğrenme edinimleri, öğrenme faaliyeti sonucu olarak öğrenicinin ne bildiği ve ne yapabildiğinin ifadesidir. Edinimler genellikle bilgi, beceri veya davranış olarak ifade edilir.” Amerikan Hukuk Kütüphanesi Birliği tanımı.

▫ Öğrenci İşyükü, derse katılma, uygulamaya katılma, seminer, araştırma semineri, eksersiz dersi, pratik, rehberli kişisel çalışma, arazi çalışması, sınav, proje hazırlama, sınava hazırlanma, ödev hazırlama, staj, sözlü sunum, bireysel çalışma gibi öğrenme aktiviteleri için harcanan zaman öğrenci işyükü olarak kabul edilir. Tüm bu süreler AKTS’nin belirlenmesinde gözönünde bulundurulur.

▫ Bu kredi sisteminde kredisiz ders yoktur. Eğitimin her şekline, modül, ders, staj vb öğrenci iş yüküne göre kredi verilir.

▫ Öğrencinin başarısı lokal/ulusal not sistemi ile belirlenir. Değişim öğrencilerine AKTS notlandırma sistemine (ECTS Gradıng Scale) göre harf notu verilir. AKTS notlandırma sistemi öğrenci başarısını istatistiksel olarak belirler. Bu harf notlarını uygulamanın önşartı, öğrenci performansının istatistiksel veri olarak belirlenmesidir. Geçer öğrenci notları aşağıda belirtilmiştir:

                                                                                                                                  A          en iyi   % 10                            

            B          sonraki % 25                           

            C          sonraki % 30                           

            D          sonraki % 25                

            E          sonraki % 10                           

Başarısız öğrencilere FX veya F notu verilir. FX notu, başarısız olan ancak eksiklerini tamamlamakla “E” notu veya daha yüksek bir not alabilecek öğrencilere verilir. Böyle bir ayırım, bazı kurumlarda, başarılı olmayan bazı öğrencilerin daha sonra alacakları dersleri belirlemede de yardımcı olmaktadır.                              

Kredi Sisteminin önemli dokümanları

1.Bilgi Paketi/Ders Katalogu: Kurumular Bilgi Paketlerini iki dilde (İngilizce eğitim yapılması halinde sadece İngilizce) hazırlanmış olarak basılı ve/veya web sayfalarına koymak suretiyle yayınlarlar. Bilgi Paketinde aşağıda verilen AKTS Kontrol Listesinde istenilen tüm bilgiler bulunmalıdır.

Bilgi Paketi Kontrol Listesi

 Birinci Kısım: Kurum hakkında bilgi

             -İsim ve adres
            -Akademik takvim
            -Akademik yetkililer
            -Kurumun tipi ve statüsünü kapsayan tanımlama
            -Sunulan derece programları
            -Kabul/kayıt işlemleri
            -Başlıca Üniversite yönetmelikleri, özellikle tanınırlık işlemleri
            -Kurum AKTS koordinatörü

İkinci Kısım: Derece programları hakkında bilgi

A)Genel Tanımlama

            -Edinilen unvan
            -Başvuru Şartları
            -Eğitsel ve mesleki amaçlar
            -Başka çalışmalara geçiş imkanı
            -Dersin kredilerini içeren yapısal şema (yıllık 60 AKTS)
            -(Eğer var ise final sınavı
            -Sınav ve değerlendirme kuralları
            -Bölüm AKTS koordinatörü

B)Her dersin tanımlanması

-Dersin adı

-Dersin kodu

-Dersin türü

-Dersin seviyesi

-Dersin yılı

-Dersin yarıyılı

-Verilen kredi sayısı (iş yükü bazlı

-Öğretim üyesinin adı

-Dersin amacı (tercihen oğrenme edinimleri ve yetiler açısından)

-Önşartlar

-Ders içeriği

-Önerilen kitaplar

-Öğretme yöntemleri

-Değerlendirme yöntemleri

-Öğrenim dili

Üçüncü Kısım: Öğrenciler için genel bilgi

            -Yaşam tutarı

            -Konaklama

            -Yemek

            -Sağlıkla ilgili imkanlar

            -Özel ihtiyaçları olan öğrenciler için imkanlar

            -Sigorta

            -Öğrenciler için maddi destek imkanları

            -Öğrenci İşleri ofisi

            -Çalışma olanakları

            -Uluslararası programlar

            -Değişim öğrencileri için pratik bilgiler

-Dil kursları

-Stajlar

-Spor imkanları

-Boş zamanlar ve hobi etkinlikleri

-Öğrenci dernekleri

2. Öğrenim Anlaşması: Öğrenci, alıcı üniversite ve gönderen üniversite arasında, öğrencinin alacağı dersleri ve AKTS kredilerini gösterir bir anlaşmadır. Üçlü anlaşma olarak da adlandırılmaktadır. Öğrenci gitmeden önce imzalanır, kayıt öncesi derslerde değişiklik olması halinde değişiklik belirtilerek yeniden imzalanır.

3. Not Belgesi: Öğrenci gitmeden önce değişim öncesi not belgesi alıcı kuruma gönderilir. Öğrenim süresi sonunda öğrencinin derslerden aldığı notlar için değişim sonrası not belgesi düzenlenerek kurumuna bildirilir.

AKTS Etiketi

AKTS Etiketi, Üniversitenin saygınlığını artırır ve uluslararası güvenilirlik sağlar. Her yıl 1 Kasım tarihine kadar hazır olan üniversiteler AKTS etiketine başvuruda bulunur. Başvuru doğrudan Avrupa Komisyonuna yapılır.

Etikete başvurmak için:

-Bilgi paketi hazırlanmalı (Türkçe/ingilizce)

-Bilgi paketi web’de yayınlanmalı (Türkçe/ingilizce)

-Özet bilgi paketi bastırılıp ortaklara gönderilmeli

-AKTS kredileri doğru bir şekilde kullanılmalı ve kredilerin iş yüküne göre verildiği gösterilmeli

-Bilgi Paketi/ders katalogu AKTS kullanıcı klavuzuna (ECTS User’s Guide) uygun hazırlanmalı

1 Kasım 2004 de başvuranlar için etiket üç yıl için geçerlidir.

Etikete başvuru için başvuru formu doldurulur. Ekine, basılı bilgi paketi, üç giden, üç gelen löğrenci dosyası eklenir. Öğrenci dosyaları farklı ülkelerden, farklı üniversitelerden ve farklı derecelerden (lisans ve Yüksek lisans) olmalıdır. Değişim belgelerinin eksiksiz ve kusursuz olması esastır. AKTS Etiketine başvurmak için bütün bölümlerin öğrenci değişiminde aktif olması şart değildir. Ancak Bilgi Paketinde tüm programlar bulunmadan AKTS etiketine başvurulamaz